Kelam Koordinasyon Toplantısı Van'da Yapılacak

Kelam Koordinasyon Toplantısının 22'incisi 12-14 Mayıs 2017 tarihlerinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ev sahipliğinde gerçekleştirilecek. Toplantı da "Din Karşıtı Çağdaş Akımlar ve Deizm" konulu bir de sempozyum icra edilecek. Konuya ilişkin kelam.org'da yayınlanan duyuru şöyle

Kelam Koordinasyon Toplantısı Van'da Yapılacak
11 Ocak 2017 - 19:48

AMAÇ VE GEREKÇE

Günümüzde ortaya çıkan inanç problemleri çerçevesinde deizm ve materyalizm gibi akımlar, farklı söylem ve etkinliklerle İslam toplumu arasında varlığını hissettirmektedir. Özellikle son dönemlerde cihatçı marjinal akımlar ile cemaat ve tarikat benzeri yapılanmaların oluşturdukları dinî-siyasî algılara bir alternatif olarak sunulan bu yaklaşımlara karşı sahih algılar oluşturmak kelam ilminin önemli görevleri arasında kabul edilmektedir.

Pek çok farklı bakış açısına sahip olan deizm, temel özellikleri bakımından aklı ve doğal dünyaya dair gözlemleri temel alan, dini bilgiye dolaysız biçimde yalnızca düşünce yoluyla ulaşılabileceği ilkesini benimseyen, bu sebeple vahye dayalı tüm dinleri reddeden tek Tanrı inancıdır. Deizm, bir tür efsane ve hurafe olarak tanımladığı semavi dinlere olan ilginin sebebini cehalet ve menfaat duygusuna bağlamaktadır. Bununla birlikte deistlerden ruhun ölümsüzlüğüne veya kişinin yaşamındaki davranışlarına göre ödüllendirileceğine ya da cezalandırılacağına inananların yanı sıra, bu konuda agnostik yaklaşım sergileyen ve ölümsüzlüğe karşı olanlar da mevcuttur. Hatta aralarında, Thomas Jefferson gibi kendilerini asıl Hristiyanlar olarak da ilan edip, İncil'den mucizeleri, kehanetleri ve rasyonel olarak görmediği öğeleri çıkartarak İsa'nın insanlara iyilik öğretmek isteyen biri olduğunu savunanlar da bulunmaktadır.

Fakat her hâlükârda, özellikle modern anlamıyla deizmin yaratılışı başlatan ve gerçekleştiren insanüstü yüce bir varlığı kabul etmekle birlikte bilhassa vahyi bilgiyi reddi ve bu tür bilgi kaynağını cehalet ve menfaat duygusuna indirgemesi yönüyle ilgi çekmesi, konunun bir sempozyum içeriği olarak Kelam Anabilim Dalı uzmanlarınca akademik açıdan ele alınmasını gerekli kılmıştır. Dolayısıyla, 2017 yılında Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kelam Anabilim Dalı’nın organizatörlüğünü üstlendiği İlahiyat Fakülteleri XXII. Kelâm Koordinasyon Toplantısı ve sempozyumunun ana konusu “DİN KARŞITI ÇAĞDAŞ AKIMLAR ve DEİZM” olarak belirlenmiştir. Bu başlık altında, ağırlıklı olarak 17. ve 18.yy’da etkisini gösteren ve günümüzde de özellikle genç nesil arasında her geçen gün daha çok ilgi gören Deizm ele alınacaktır. Bununla birlikte deizmle mukayeseli olarak ateizm, agnostisizm, panteizm, materyalizm gibi din karşıtı akımları konu edinen çalışmalar değerlendirmeye alınacaktır.

SEMPOZYUMUN TASLAĞI ve ALT BAŞLIKLARI

A. XXI. Kelam Anabillim Dalları Koordinasyon Toplantısı

Lisans ve Lisansüstü Eğitim - Öğretime ilişkin problemleri ele alan tebliğ ve müzakereler.

B. “Din Karşıtı Çağdaş Akımlar ve Deizm” Başlıklı Sempozyum

Muhtemel Bildiri Başlıkları:

Öncelikle çok farklı tezahürleri olan deizmin dini ve felsefi argümanları açısından incelenmesi gerekmektedir. Deizmin dini karakterli argümanlarıyla ilgili olarak, söz gelimi, İbrahimî dinlere karşı dile getirilen itirazları konu edinen tebliğler kaleme alınabilir. Ya da felsefi argümanlarda Yaratıcı’nın imanın değil aklın konusu olarak sunulması ve bu şekilde vahye olan ihtiyacın ortadan kaldırılması konu edinilebilir.

Tanrı varsa (ki Deistlere göre bu şüphe götürmez) bu Tanrı iletişimde bulunmayan bir Tanrı mıdır? İletişimde bulunuyorsa bu Tanrının doğası gereği zorunlu mudur, yoksa insanların durumlarının gerektirdiği bir müdahale sonucunda lütuf olarak mı gerçekleşmektedir? Eğer deizme göre iletişim zorunlu ise bu konu, Mutezilenin nübüvvetin salah-aslah gereği vücub içerdiğini söylemesi, Ehl-i Sünnet’in ise bunu lütuf olarak görmesi bağlamında yeniden değerlendirilebilir. Öte yandan eğer vahiy (Tanrı’nın insanlarla iletişimi) lütuf ise, insanların doğruyu bulmaları için Tanrı’dan vahiy almak zorunda olmadıkları gibi bir sonuç çıkar. Bu tez, deistlerin tezlerine oldukça yakındır. Eğer aksine vahiy göndermesi/iletişim vacip ise bu durumda deistlerin argümanlarının tam tersi bir durum ortaya çıkar. Kısacası bir iletişim biçimi olarak vahyin hem Kelam ekollerinde hem de deist teoride nerde durduğunun sorgulanması gerekmektedir.

Deizmin en temel itiraz noktasının nübüvvete yönelik olduğu bilinmektedir. Nebevi öğretinin nihayetinde, bir beşerin Tanrı’dan aldığı vahiyle kurumsallaşıp dine evrildiğini düşündüğümüzde, Deizmin nasıl bir Tanrı tasavvuruna sahip olduğu ayrı bir öneme sahiptir. Bu konu Deizmin iki ana formu olarak kabul edilen eski deizm ve modern deizm arasındaki farklılıkların tespiti ve İbrahimi dinlerin mukayesesi ile birlikte ele alınarak incelenmesi söz konusu olabilir. Zira eski deizm inanışını, modern felsefe ve bilimle birleştirerek kullanmak isteyen modern deistlerin, Tanrı ile iletişimi eskiye kıyasla daha da imkânsız kabul ettikleri ifade edilmektedir. Bu bağlamda Tanrı ile şahsi bir diyaloğu mümkün gören ilk deistlerle, günümüzde Mutlak Tanrı'nın, görece varlıklar olan insanlarla kıyas kabul etmeyeceğine ve bu nedenle Ona herhangi bir tanım ve değer atfetmeyi imkânsız kabul eden modern yaklaşım arasındaki farklılıkları ortaya koyan çalışmalara ihtiyaç vardır.

Deist argümanlardan Tanrıya, dine ve özel olarak İslam’a ait olanların ayrıt edilip tahlil edilmesine yönelik çalışmalar yapılabilir. Böylece deizmin argümanlarının ne kadarının Allah’a ne kadarının dine ne kadarının İslam’a yönelebileceğinin tespit edilmesi arzu edilmektedir. Kendi döneminde kurumsal Hıristiyanlığın sarsıcı eleştirisini yapan deizm, aynı zamanda Kur’an’ın kendinden önceki dinlere karşı geliştirdiği eleştirinin benzerini yapmaktadır. Bu durumda deizmin argüman yapısının kurumsal dinlere karşı geliştirdiği eleştirinin ne kadar makul, tutarlı, yapıcı ya da tam tersi bir içeriğe sahip olduğu tartışılabilir.

İslam düşünce tarihinde/geleneğinde deizm bir düşüncenin ortaya çıkma imkânı var mıdır? İslam düşünce tarihinde deizme benzeyen yapılar nelerdir? Sözgelimi,

6.Deizmin insanın özgürlüğü ve sınırlığına verdiği cevap nedir? Voltaire’ın, Tanrı’nın sürekli yaratıcılığı inancı ile evrendeki tabiî süreklilik fikri çeliştiği için deizme ulaştığı belirtilmektedir. Bilindiği gibi Tanrının evrene müdahil olup olmadığı tartışmaları, kötülük problemi ile de yakından ilgilidir. İbrahimi dinlerdeki mutlak iyi Tanrı ile Deizmin doğal (nötr) tanrısı, kelami bir perspektifle, ilim ve kudret sıfatları da göz önünde bulundurularak incelenebilir. Ahlak, insanın psikolojik boşluğu, Tanrı sevgisi vs. kavramları çerçevesinde Tanrı tasavvuru ele alınabilir.

Anthony Collins örneğinde olduğu gibi Deizm bazen Materyalizme ve Determinizme kayabilmektedir. Bu bağlamda deizmin özgür düşünce ve otonom akıl iddialarını dini reddetmek için kullanmasına mukabil, İslam’ın kendi doğru doğası ortaya konularak materyalizm ve determinizm eleştirisi yapılabilir.

Deizmin gündeme gelişinden bugüne karşılaşılan teorik veya pratik sorunlara nasıl bir açılım getirdi veya deizm insanlık tarihine teorik veya pratik nasıl bir katkı sağladı?

Deizm ile anarşizim ve liberalizm arasındaki benzerlikler ve farklılıklar nelerdir?

Ateizmin doğuşunda ve gelişmesinde deizmin etkisi nedir? Deizm ateizme geçiş köprüsü müdür? Deizm-ateizm ilişkisi.

Dünya tarihinde deizm hangi dönem ve şartlarda kendini göstermiş ve varlık imkânı bulabilmiştir?

Pratik deizmin önüne nasıl geçilebilir? Dinin amel ve ahlak boyutunun toplum hayatında daha etkin rol alması nasıl mümkün olabilir? Çünkü teorik deizmin yanında Tanrı yokmuş gibi yaşamayı adet edinen, diğer bir deyişle pratikte deizmi yaşayan önemli bir kitle vardır. Dolayısıyla dinin amel ve ahlak boyutunu öne çıkaracak bir yaklaşımın da sempozyum içeriği içinde yer alması önemlidir.

İslam düşünce tarihindeki karşılığıyla ilhad/mülhid terimlerinin deizmle ne kadar örtüştüğünün tespit edilmesi ve gerçekte neyi reddetmeyi amaçladıklarının ortaya konulmasına yönelik araştırmalar yapılabilir.

DÜZENLEME KURULU

Prof. Dr. Mehmet Salih ARI

Prof. Dr. İlyas ÇELEBİ

Prof. Dr. Cağfer KARADAŞ

Prof. Dr. Şaban Ali DÜZGÜN

Prof. Dr. Cemalettin ERDEMCİ

Doç. Dr. Mahmut ÇINAR

Doç. Dr. Vecihi SÖNMEZ

Yrd. Doç. Dr. Metin YILDIZ

Yrd. Doç. Dr. Burhanettin KIYICI

BİLİM KURULU

Prof. Dr. Yusuf Şevki Yavuz

Prof. Dr. Ahmet Saim Kılavuz

Prof. Dr. İlhami Güler

Prof. Dr. Sinan Öge

Prof. Dr. M. Saim Yeprem

Prof. Dr. Mehmet Evkuran

Prof. Dr. M. Sait Özervarlı

Prof. Dr. Metin Yurdagür

Prof. Dr. Mustafa Sinanoğlu

Prof. Dr. Osman Karadeniz

Prof. Dr. Ramazan Altıntaş

Prof. Dr. Salih Sabri Yavuz

Prof. Dr. Temel Yeşilyurt

Prof. Dr. Cemalettin Erdemci

Prof. Dr. Kamil Güneş

Doç. Dr. Vecihi SÖNMEZ

Yrd. Doç. Dr. Burhaneddin KIYICI

Yrd. Doç. Dr. Metin YILDIZ

SEMPOZYUM TAKVİMİ

Tebliğ Özetlerinin Son Gönderilme Tarihi : 27 Ocak 2017

Değerlendirme Sonucunun Duyurulması : 17 Şubat 2017

Tebliğ Metinlerinin Teslim Tarihi : 31 Mart 2017

Sempozyuma Katılacak Olanların Son Başvuru Tarihi : 07 Nisan 2017

NOT: Kabul edilen bildiriler, müzakerecilere gönderilecektir. Bildirilerin belirtilen tarihlerde gönderilmesi bu açıdan büyük önem arz etmektedir.

Sempozyum Tarihi: 12-14 Mayıs 2017

Sempozyum İletişim Adresi:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi / Kampüs, Van

Tlf: 0432 225 1192

Fax:0432 225 1079

e- posta: kelamkoordinasyonvan2017@gmail.com

Sempozyum web duyuru adresi: www.kelam.org

SEKRETERYA

Öğr. Gör. Şerif Murad

Arş. Gör. Faruk KAZAN

Arş. Gör. Recep Emin GÜL

Arş. Gör. Ramazan TURĞUT

Arş. Gör. Mehmet Şirin ALADAĞ

Kaynak: kelam.org
Bu haber 3049 defa okunmuştur.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..